Μελέτη της έντυπης επικοινωνίας ξενοδοχείων με συνεδριακές υποδομές στην Ελλάδα σήμερα – Δρ. Κώστας Αντ. Πετράκης

On Φεβρουάριος 23, 2015 by Epodos

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από την Άνοιξη του 2008 έως και τον Απρίλιο του 2010. Χρησιμοποιήθηκαν ως παραδείγματα 10 ξενοδοχεία με συνεδριακές υποδομές της ελληνικής επικράτειας που είτε ανήκουν σε πολυεθνικούς ομίλους, είτε είναι ελληνικής ιδιοκτησίας.
Όπως γίνεται φανερό από την εισαγωγή, η μελέτη απέδειξε ότι α) από άποψη υποδομών τα περισσότερα ξενοδοχεία με συνεδριακές ευκολίες δεν εμφανίζονται να μπορούν να παράσχουν πλήρεις υπηρεσίες β) ότι εκτός από ελάχιστες περιπτώσεις η επικοινωνία των εν λόγω ξενοδοχείων δεν αφιερώνει ειδικό επικοινωνιακό έντυπο υλικό για την προώθηση των εν λόγω συνεδριακών υποδομών και γ) ότι το concept της συνολικής παραγωγής του επικοινωνιακού υλικού των εν λόγω ξενοδοχείων δεν αποτείνεται άμεσα και αποτελεσματικά σε όλες τις περιπτώσεις στον υποψήφιο πελάτη, οργανωτή συνεδρίου (PCO) ή στους υπευθύνους της οργανωτικής επιτροπής ενός συνεδρίου.

ΛΕΞΕΙΣ ΚΛΕΙΔΙΑ: Συνεδριακός τουρισμός, Έντυπη επικοινωνία,
Οπτική επικοινωνία, Κειμενογράφηση εντύπων

——————————————–

A study of printed publicity for hotels
with conference facilities in Greece today
Costas Ant. Petrakis, Sociologist, Ph.D in Communication and Media,
Scientific collaborator of the Department of Public Relations and Communication of TEI Ionian Islands
&
Dimitris Charamopoulos, graphic designer

Abstract

The study was conducted between the spring of 2008 and April 2010. 10 hotels in various parts of Greece were used as examples, all of them possessing conference facilities and either belonging to multinational companies or having Greek proprietors.
As is made clear in the introduction, the study showed a) that from the viewpoint of infrastructures, most hotels with conference facilities do not appear able to provide comprehensive services b) that with few exceptions the publicity strategy of the hotels in question does not involve provision of special publicity material for promotion of the said conference facilities and c) that the overall concept for production of promotional material for the hotels is not directly and effectively relevant in all cases for the would-be customer, conference organizer (PCO) or member of the organizing committee of a conference.

Key words: Conference, tourism, Printed publicity, Visual publicity, Copywriting for publication.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Η παρούσα μελέτη αφορά στην οπτική και κειμενογραφική επικοινωνιακή ανάλυση έντυπου υλικού με δείγμα 10 σημαντικές ξενοδοχειακές μονάδες με συνεδριακές υποδομές στην Ελλάδα του σήμερα, που ανταποκρίθηκαν και έστειλαν υλικό επικοινωνίας εντός του 2009.

Τόποι δραστηριοποίησης των ξενοδοχειακών μονάδων: Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Θράκη, Κρήτη, Κως, Πελοπόννησος. Η πρόσκλησή μας έγινε με κάθε σύγχρονο επικοινωνιακό μέσο: τηλέφωνο, φαξ, email. Παρείχαμε την δυνατότητα παραλαβής με ταχυδρομική θυρίδα ή courier με δική μας χρέωση. Υπήρξαν ξενοδοχεία που δεν ανταποκρίθηκαν στην πρόσκλησή μας για δικούς τους λόγους και δεν στήριξαν την προσπάθειά μας με υλικό τη συγκεκριμένη στιγμή.

Το υλικό που ζητήσαμε ήταν το minimum της απαραίτητης βασικής εταιρικής επικοινωνίας: Κάρτα, επιστολόχαρτο, φάκελος, with compliments, φόρμα fax, έντυπα-διαφημιστικά, έντυπα manual, καταχωρήσεις, folder, αφήνοντας έξω από την έρευνα εσωτερικό υλικό επικοινωνίας καθώς και υλικά promotion όπως: αναπτήρες, στυλό, t-shirt, καπελάκια, ομπρέλες θάλασσας, τσάντες, ημερολόγια επιτραπέζια και τοίχου, πορτοφόλια, μπρελόκ και όποιο υλικό συναντά ο πελάτης κατά την παραμονή του στο δωμάτιο του ξενοδοχείου.
Τα συμπεράσματα της έρευνας είναι προϊόν συνεργασίας του γράφοντος Κώστα Αντ. Πετράκη, Κοινωνιολόγου, Διδάκτορα Επικοινωνίας και Μ.Μ.Ε., με τον Δημήτρη Χαραμόπουλο, γραφίστα, που διατηρούσε το Δημιουργικό Γραφείο D’Art Studio στο Χαλάνδρι επί εικοσιπενταετίας σε θέματα εφαρμοσμένης οπτικής επικοινωνίας.

Ο κος Δημήτρης Χαραμόπουλος ανέλαβε τον μεγαλύτερο όγκο της επικοινωνίας για την συγκέντρωση του εν λόγω έντυπου υλικού, διαδικασία η οποία αποδείχθηκε δυσχερής, και είχε την ευθύνη για την ανάλυση της οπτικής επικοινωνίας που μέσω της εν λόγω πρώτης ύλης μας οι ξενοδοχειακές μονάδες προσπαθούν να έρθουν σε επαφή με τον υποψήφιο πελάτη. Η παραπάνω ανάλυση της οπτικής επικοινωνίας επεξεργάστηκε τελικά από τον Κώστα Αντ. Πετράκη.

Τα ξενοδοχεία που περιελήφθησαν στην μελέτη μας κατά αλφαβητική σειρά είναι τα ξενοδοχεία: AKS Όμιλος Ξενοδοχείων και Συνεδριακού Κέντρου (Minoa Pallas Κρήτη, Anabelle Village Κρήτη, Porto Heli Πελοπόννησος, Hinitsa Bay Πελοπόννησος, Porto Heli conference Center 700 θέσεων) Aquilla Hotels and Resorts, Porto Carras, Divani Caravel Hotel, Hotel Grande Bretagne, Hyatt Thessaloníki, Neptune Hotels, Grand Hotel Pallas, Park Hotel, Thraki Pallas Hotel.

Η μελέτη μας χωρίς να κατονομάζει την κάθε περίπτωση εμβαθύνει στην κειμενική (Μακουέιλ, 2002, σελ. 389-390) τόσο από άποψη γραπτού λόγου όσο και από άποψη οπτικής γλώσσας, ανάλυση της έντυπης επικοινωνίας των εξεταζόμενων μονάδων, με στόχο να αποκαλύψει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα στην εν λόγω επικοινωνιακή διαδικασία που οι οργανισμοί αυτοί προσπαθούν να αποκαταστήσουν με το κοινό τους. Αποτελεί μία προσπάθεια πρώτης προσέγγισης των συγκεκριμένων ξενοδοχείων και ευελπιστούμε να ακολουθήσει αντίστοιχη έρευνα μέσω των ιστοσελίδων τους.

Το ότι δεν θέλαμε να κατονομάσουμε τα ξενοδοχεία προκειμένου να μην μπούμε στη διελκυνστίδα του μεταξύ τους ανταγωνισμού και στην άσκηση θετικής ή αρνητικής κριτικής δυσκολεύει σε ένα βαθμό το έργο μας, καθώς μας αναγκάζει να μην μπούμε σε λεπτομέρειες που θα έκαναν φανερή την προέλευση των κρίσεών μας. Κατονομάζουμε μόνο το Porto Carras καθώς ήρθε πρώτο, κατά την κρίση μας, στα στοιχεία έντυπης επικοινωνίας που μας δόθηκαν ως ένα είδος επιβράβευσης.

Μετά από δύο επιπρόσθετα εισαγωγικά χωρία παρουσιάζεται η μελέτη της κάθε περίπτωσης με τη σειρά αποστολής του κάθε φακέλου προς εμάς.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ
ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ
ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Η Ελλάδα ως ένας από τους πιο διάσημους προορισμούς διεθνώς, άργησε να μπει στην διαδικασία ανάπτυξης συνεδριακού τουρισμού καθώς είχε πολλές άλλες δυνατότητες και πλεονεκτήματα για την προώθηση του γενικού τουρισμού. Πιθανώς, εδώ υπάρχουν και άλλοι λόγοι όπως η αργοπορημένη ανάπτυξη οργανωμένης συμμετοχής επιστημονικών και άλλων συλλογικών εκφράσεων της χώρας στα διεθνή fora. Και βέβαια δεν μπορούμε να παραλείψουμε κάτι που επαναλαμβάνεται πολύ συχνά από θεσμικούς φορείς όπως ο Hapco (5 Μαρτίου 2010, στο ετήσιο συνέδριό του) η έλλειψη δηλαδή ενός μεγάλου και σύγχρονου συνεδριακού κέντρου για πολυπληθή συνέδρια.

Η ιστορία του συνεδριακού τουρισμού ξεκινά εδώ και λίγες δεκαετίες στην Ελλάδα, αρχικά πολύ δειλά και σήμερα με περισσότερες προσπάθειες, πολλές από τις οποίες, ιδιαίτερα επιτυχημένες. Παρ’ όλα αυτά οι υποδομές και η αντίστοιχη επικοινωνία που πραγματοποιείται γι αυτές δεν καθιστούν την χώρα μας έναν από τους πιο ελκυστικούς προορισμούς για συνεδριακό τουρισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι η Ελληνική Ένωση Επαγγελματιών Οργανωτών Συνεδρίων (HAPCO) μετρά μόνο 12 χρόνια ζωής. Χαρακτηριστικό είναι επίσης, ότι όταν το 1987 ο καθηγητής Περικλής Λύτρας έγραφε το βιβλίο του Κοινωνιολογία του τουρισμού στην σύνθεση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος (Λύτρας, 1987, σελ. 196) δεν ανέφερε κανένα στοιχείο που να αφορά στον συνεδριακό τουρισμό παρ’ ότι αυτός είχε αρχίσει δειλά – δειλά να ξεκινάει.

Πρακτικά, ενώ η έννοια του συνεδρίου και του συνέρχεσθαι συστηματικά, εμφανίζεται για πρώτη φορά στην αρχαία Ελλάδα, η χώρα μας άργησε πολύ να εξειδικευθεί στον συνεδριακό τουρισμό. Βεβαίως πρέπει να παρατηρήσουμε ότι στο πολύ πιό πρόσφατο βιβλίο Εισαγωγή στον τουρισμό, το τουριστικό μάνατζμεντ στον 21ο αιώνα, ενώ γίνεται αναφορά στον διαστημικό τουρισμό (Stephen Page 2003 σελ. 55), δεν υπάρχει κανένα ξεχωριστό κεφάλαιο ή υποκεφάλαιο για τον συνεδριακό τουρισμό. Επιπροσθέτως μελετώντας την έρευνα της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών – Αττικής που διεξήχθη το 2009 σε σχέση με την Ικανοποίηση Πελατών Ξενοδοχείων Αττικής (Ικκος, 2009) , παρατηρούμε και πάλι ότι ενώ γίνεται αναφορά στον τουρισμό για επαγγελματικούς λόγους, δεν γίνεται ξεχωριστή αναφορά στα συνέδρια.

Το βασικότερο από τα στοιχεία που αισθανόμαστε υποχρέωση να υπογραμμίσουμε είναι ότι η πλειονότητα των ξενοδοχείων που παρέχουν συνεδριακές υπηρεσίες δεν διαθέτουν χώρο αμφιθεατρικής διάταξης αλλά επίπεδες αίθουσες πολλαπλών χρήσεων όπου για τις ανάγκες ενός συνεδρίου απλώς διατάσσουν κατάλληλα καρέκλες απέναντι σε ένα βήμα.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΩΝ ΜΕ ΣΥΝΕΔΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Είναι ενδιαφέρον να δούμε το πώς οι Σβεν Βιντάλ και Μπένο Σίγνιτζερ στο έργο τους Εφαρμοσμένη Επικοινωνία παρουσιάζουν τα τέσσερα σχήματα επικοινωνίας του Μακ Κουέιλ. Το τεταρτημόριο που μας ενδιαφέρει είναι όταν και ο πομπός και ο δέκτης είναι ενεργητικοί και από κοινού προωθούν την ανταλλαγή και την αλληλόδραση (Βιντάλ, Σίγνιτζερ, 1998, σελ. 88-90). Αυτός ο στόχος δεν είναι πάντα πλήρως εφικτός στην έντυπη επικοινωνία και μπορεί να ολοκληρώνεται μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας την οποία δεν εξετάζουμε στην παρούσα έρευνα. Όμως πρέπει να παραμείνει ένας στόχος.

Περνώντας το υλικό μας, στην συντριπτική τους πλειοψηφία, τα έντυπα που παραλάβαμε περιείχαν φωτογραφίες άδειων αιθουσών με διατεταγμένες καρέκλες χωρίς παρουσία συμμετεχόντων. Το γεγονός αυτό δημιουργεί μία απρόσωπη εντύπωση και είναι τόσο ψυχρό όσο η φωτογραφική απεικόνιση ενός οποιουδήποτε άλλου άδειου χώρου. Κατανοούμε ότι η φωτογράφηση κοινού σε ένα συνεδριακό χώρο απαιτεί ιδιαίτερη οργάνωση και “δαπάνη” ενέργειας, χρόνου αλλά και χρήματος.

Ως προς τα κείμενα, πολύ συχνά παρατηρήσαμε ότι δεν ακολουθείται η γνωστή προτροπή στην διεθνή βιβλιογραφία, κάτι που αναπαράγει δημιουργικά ο Θαλής Κουτούπης (Θαλής Κουτούπης, 2005, σελ. 130) σχετικά με το ότι οι τίτλοι και τα κείμενα οφείλουν να είναι σύντομα. Έχει κανείς την εντύπωση, ορισμένες φορές, πως οι κειμενογράφοι και κατά συνέπεια το τμήμα μάρκετινγκ, των οργανισμών που εξετάζουμε, θεωρεί πως ο πολυάσχολος businessman ή επιστήμονας στον οποίο αποτείνονται έχει να αφιερώσει άπλετο χρόνο προς ενημέρωσή του προκειμένου να καταλήξει σε αγορά υπηρεσιών. Νομίζουμε ότι κάθε υπεύθυνος μάρκετινγκ, σχετικά με το εν λόγω θέμα, θα ήταν χρήσιμο να ανατρέξει στο βιβλίο Διαφήμιση του Κώστα Γκόμπλια (Γκόμπλιας, 1997, σελ. 243-246).
Δεύτερον, στις περισσότερες περιπτώσεις το μήνυμα για την δυνατότητα παροχής ενός ολοκληρωμένου πακέτου συνεδριακών υπηρεσιών συγχέεται καθώς προβάλλονται ταυτόχρονα άλλες λιγότερο σχετικές υπηρεσίες όπως για παράδειγμα υπηρεσίες spa. Σε πολλές περιπτώσεις η εντύπωση που δημιουργείται είναι ότι πρωτευόντως κάποια από τα εν λόγω ξενοδοχεία παρέχουν υπηρεσίες spa και δευτερευόντως συνεδριακές ευκολίες.
Τρίτον, είναι φανερό ότι δεν υπάρχει στις περισσότερες περιπτώσεις μία ξεκάθαρη, ολοκληρωμένη και στοχευμένη στρατηγική που να κατατείνει στην προσέλκυση συνεδριακού τουρισμού. Ενώ δηλαδή στην επικοινωνία που είχαμε κάναμε ξεκάθαρο ότι θέλαμε να μελετήσουμε την έντυπη επικοινωνία ξενοδοχείων με συνεδριακές υποδομές δίνοντας έμφαση στην συνεδριακή τους ακριβώς διάσταση, οι περισσότερες μονάδες μας έστειλαν το μόνο υλικό που είχαν, δηλαδή μία παρουσίαση των συνεδριακών δυνατοτήτων τους που διαθέτουν απλώς παράλληλα με τις υπόλοιπες ξενοδοχειακές τους παροχές.
Τέλος, πρέπει να επισημάνουμε ότι σε τρεις περιπτώσεις μας αποστάλθηκε και cd ή dvd που αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος του φακέλου, υλικό το οποίο αναφέρουμε ακροθιγώς.
Πριν περάσουμε στην ανάλυση μίας προς μία περίπτωσης, είμαστε υποχρεωμένοι να παρατηρήσουμε ότι παρ’ ότι η Ελλάδα είναι κοιτίδα πολιτισμού με παράλληλη αξιόλογη σύγχρονη καλλιτεχνική παραγωγή ελάχιστα προβάλεται το γεγονός αυτό ενώ κάποιες φορές υπογραμμίζεται έντονα το φολκλορικό στοιχείο.

ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ
ΤΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Πρώτη Περίπτωση
Πρόκειται για σχετικά καινούργια ξενοδοχειακή μονάδα, πέντε αστέρων, πολύ κοντά στο κέντρο μεγαλούπολης.
Ανάλυση:
1) Εταιρική Ταυτότητα (κάρτα-φάκελος-επιστολόχαρτο) χωρίς ιδιαίτερη έμφαση στο σχεδιασμό. Απλές εφαρμογές που καλύπτουν απλά τις ανάγκες. Θα περίμενε κανείς κάτι περισσότερο από ένα μεγάλο και σύγχρονο οργανισμό.
Έξυπνη η δίγλωσση κάρτα για την σημείωση του “αυριανού καιρού” (για το κάθε δωμάτιο), στηρίζει την σχέση πελάτη-ξενοδοχείου – την κάνει να φαίνεται σχεδόν προσωπική!
2) Έντυπο-Folder: Πρόκειται για έντυπο “δεμένο” πάνω σε folder που υποστηρίζει περισσότερο τις επιχειρηματικές συναντήσεις παρ’ ότι κατά την ανάγνωσή του γίνεται φανερό πως το ξενοδοχείο παρέχει σαφώς και συνεδριακές ευκολίες για μικρά και μεσαία συνέδρια. Παρ’ ότι οι τίτλοι στα αγγλικά με τα κείμενα στα ελληνικά δημιουργούν μία σύγχυση για το ποιος σκοπεύεται να είναι ο δέκτης τους, είμαστε υποχρεωμένοι να παρατηρήσουμε ότι τα κείμενα ρέουν χωρίς όμως ιδιαίτερη κειμενογραφική ευρηματικότητα.
Συνολικά, δημιουργείται η εντύπωση συγκεχυμένου concept . Φωτογραφική έμφαση στην πολυτέλεια χωρίς να την στηρίζει ο σχεδιασμός και η φαντασία του γραφίστα. Οι τυπογραφικές τεχνικές φτωχές σε αντίθεση με την προσπάθεια του φωτογράφου. Η παρουσία κατόψεων των χώρων του συγκροτήματος αφήνει άρωμα συνεδριακού κέντρου χωρίς να δίνει βάρος σ’ αυτό. Θα έπρεπε να τυπωθεί όλη η παραγωγή και στις δύο γλώσσες, αμιγώς. Όπως αναφέραμε και στις γενικές παρατηρήσεις η φωτογράφηση των επίπεδων συνεδριακών χώρων παρουσιάζει άδειες αίθουσες με διατεταγμένες καρέκλες. Στοιχείο που ήδη χαρακτηρίσαμε απρόσωπο και ψυχρό.
3) Καταχώρηση: Υποτυπώδης παρουσίαση των χώρων και των ευκολιών που παρέχει η ξενοδοχειακή-συνεδριακή εκδοχή του συγκροτήματος και όχι ένα προσεγμένο συνεδριακό κέντρο. Η παράθεση των στοιχείων, η έλλειψη σλόγκαν και σύντομου κειμένου ροής είναι φανερή.
4) Μικρό έντυπο φυσαρμόνικα: Τονίζεται στην εμπρόσθια όψη του εντύπου το ξενοδοχείο και στην οπίσθια ο συνεδριακός επιχειρηματικός χαρακτήρας (φωτογραφικό σαλόνι για το νέο συνεδριακό κέντρο). Η σύνδεση κειμένου και φωτογραφικού υλικού είναι καλή. Είναι αξιοσημείωτο ότι απουσιάζει ο επιθετικός χαρακτηρισμός “επιστημονικός” για εκδήλωση που μπορεί το συγκρότημα να φιλοξενήσει. Παρ’ ότι αναφέρεται σαφώς και λεκτικά και οπτικά σε συνέδρια, ημερίδες ή σεμινάρια. Σαφώς η καλύτερη προσπάθεια παρουσίασης του συνεδριακού κέντρου. Όμως, παραμένει λίγη και ανολοκλήρωτη λόγω (έντυπου) χώρου. Η παρουσία χάρτη είναι θετική, περισσότερο κομψή απ’ ότι χρηστική. Δυστυχώς η σύγχυση σχετικά με το Ξενοδοχειακό Συνεδριακό Κέντρο συνεχίζεται κι εδώ με την παρουσία αγγλικού σλόγκαν (motto). Χρειάζεται μια νέα πιο ξεκάθαρη πρόταση και όταν ένα μέσο επικοινωνίας αποτείνεται σε ελληνικό κοινό θα πρέπει να χρησιμοποιεί παντού όλες τις δυνατότητες και τις ευκαιρίες που δίνει η ελληνική γλώσσα.

Δεύτερη Περίπτωση

Μεγάλο ξενοδοχειακό συγκρότημα σε κεντρικό σημείο της Αθήνας. Οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι το κοινό που δεν το γνωρίζει αντιλαμβάνεται δύσκολα ότι πρόκειται για 5αστερο ξενοδοχείο με εξαίρεση όσους δουν το δελτίο εκδήλωσης.
Ανάλυση:
1) Μας κάνει αρνητική εντύπωση η απουσία Εταιρικής Ταυτότητας – παρότι είχε ζητηθεί δεν στάλθηκε – , έστω και τυπικής με κάρτα -φάκελος-επιστολόχαρτο Α και Β σελίδας που είναι απαραίτητα για ένα ξενοδοχείο το οποίο φιλοδοξεί να είναι και Συνεδριακό Κέντρο, στο κέντρο της πρωτεύουσας της Ελλάδας. Εντυπωσιακή η ασημοτυπία της κάρτας αλλά αποσπασματική και λίγη στο σύνολο.
2) Συμφωνητικό εκδήλωσης: Τυπικό χωρίς παρουσία σχεδιασμού, σχεδόν τυπογραφικό με την αίσθηση της In House παραγωγής του από φωτοτυπικό ή Laser Printer. Τα κείμενα τυπικά και αναμενόμενα.
3) Φόρμα Fax – Προσφορά: Η ίδια αντίληψη. Επιλογή In House παραγωγής, απουσιάζει ο γραφίστας, η παρουσία έγχρωμων φωτογραφιών είναι ευχάριστη γι’ αυτόν που το συντάσσει, όχι όμως για τον πελάτη που δεν θα διαθέτει όπως φανταζόμαστε έγχρωμο φαξ. Θα μπορούσαν να γίνουν Grey Scale για καλύτερο και ελεγμένο αποτέλεσμα. Τα κείμενα όπως και παραπάνω.
4) Τρίπτυχος εξασέλιδος χάρτης: Ο οικονομικός τρόπος να εκμεταλλευτεί κανείς ένα χάρτη με μια σύντομη παρουσίαση του ξενοδοχείου, απ’ όπου απουσιάζει εντελώς η προβολή του γεγονότος ότι διαθέτει συνεδριακές δυνατότητες, πληρωμένη από τον χορηγό, πασίγνωστη μάρκα ποτού (καταχώρηση 1η από τις 6 σελίδες). Σίγουρα βοήθημα για τους πελάτες εσωτερικού-εξωτερικού.
5) Μεγάλο έντυπο: Δεν είναι φτηνό αλλά επιδιώκει τον εύκολο εντυπωσιασμό. Η επιλογή τοπικού UV ανεβάζει το prestige του εντύπου, όχι όμως και του ξενοδοχειακού συγκροτήματος, το οποίο δεσπόζει με τον άκομψο όγκο του στην προτελευταία σελίδα πριν από την ευχάριστη έκπληξη του ιδιαίτερου σχήματος Folder που διπλώνεται και κολλιέται στο εσωτερικό οπισθόφυλλο, προσφέροντας μια γραμμική προσεγμένη εικόνα των ορόφων του συγκροτήματος. Η έκδοση είναι στα αγγλικά με προσεγμένα κείμενα και θα περίμενε κανείς και την ελληνική του εκδοχή ή έστω μία ελληνοαγγλική έκδοση. Ο συνεδριακός χώρος προβάλλεται λίγο καθώς το έντυπο είναι γενικής χρήσης και δίνει έμφαση στην πολυτέλεια και όχι στις δυνατότητες ψηφιακών ή άλλων προβολών. Και εδώ, ο συνεδριακός χώρος είναι επίπεδος και έχει φωτογραφηθεί με κενά καθίσματα.
Κλείνοντας, θα συγκαταλέγαμε στα θετικά την ασημοτυπία στην κάρτα και στο εξώφυλλο του μεγάλου εντύπου, καθώς και τον χάρτη, ενώ στα αρνητικά την έλλειψη πλήρους εταιρικής ταυτότητας, όπως προαναφέρθηκε. Η εντύπωσή μας, βάσει των στοιχείων που έχουμε στα χέρια μας, είναι ότι η επικοινωνία του συνεδριακού κέντρου δεν γίνεται σωστά.

Τρίτη Περίπτωση
Ιστορικό ξενοδοχείο πολυτελείας, στο κέντρο της Αθήνας, πιο πολύ για εταιρικές συναντήσεις και λιγότερο μονάδα με συνεδριακές υποδομές.
Ανάλυση:
1) Εταιρική ταυτότητα: (Α & Β σελίδα, επιστολόχαρτα ). Η χρυσοτυπία στην Α σελίδα υποδηλώνει την κατηγορία του. Η παρουσία του Conqueror χαρτιού, την φινέτσα και την σωστή επιλογή για τις υποσχόμενες υψηλού επιπέδου παρεχόμενες υπηρεσίες του. Αναγκαστική η λύση στη Β σελίδα, που γλυτώνει χρήματα και δεν βλάπτει την εικόνα του, με χρήση μαύρου στην εκτύπωση. Το χρώμα στο σήμα θα έπρεπε να είναι χρυσό.
2) Μενού: Κλασικό και φίνο ανάλογα με το διάκοσμο του χώρου. Άστοχη και όχι καλαίσθητη επανάληψη του σήματος-λογοτύπου του ομίλου λόγω χρήσης της δεύτερης σελίδας επιστολόχαρτου στο μενού.
3) Σελίδα κάτοψης: Η κάτοψη των χώρων περιγραφική και χωροταξική παραμένει όμως, «λίγη» για το όνομα και την κατηγορία ενός παγκοσμίου φήμης πρωτευουσιάνικου χώρου που θα ήθελε, ίσως, να παίξει ρόλο Συνεδριακού Κέντρου. Η τμηματική ανά σελίδα κάτοψη των χώρων, ίσως, να προσφέρει καλύτερη πληροφόρηση για την σωστή τους εκμετάλλευση.
4) Έντυπο: Εντυπωσιακό, φίνου επιπέδου με λάθη, όπως η επιλογή του χρυσού χρώματος στη σελίδα με την κάτοψη, επιλογή που την κάνει δυσανάγνωστη. Ωραία η προσθήκη ριζόχαρτου με τις υπογραφές διασημοτήτων που φιλοξένησε, πείθουν για τις παρεχόμενες υπηρεσίες και τις προδιαγραφές του. Ιδανικό πάντρεμα φωτογραφίας και τυπογραφικών τεχνικών και φινιρίσματος . Αναγκαία και χρηστική η παρουσία Folder στην τελευταία σελίδα. Ευχάριστο, ευκολοδιάβαστο, ελλιπές ως προς το συνεδριακό του κομμάτι. Συνολικά, το έντυπο καταφέρνει να είναι δωρικό, χωρίς να κουράζει, με ελάχιστες σελίδες αλλά και πλούσιο από άποψη μηνυμάτων και επικοινωνίας. Απουσία πληροφόρησης σε σχέση με την θέση του σε κεντρικότατο σημείο της πρωτεύουσας. Γεωγραφικά ανύπαρκτος προσανατολισμός του πελάτη σε σχέση με τη θέση του στην κάτοψη.
Τα κείμενα, όμως, περιγράφουν σύντομα και πολύ δημιουργικά την πραγματικότητα που θα αντικρύσει κανείς απολαμβάνοντας τις υπηρεσίες του εν λόγω ξενοδοχείου.
Αισθανόμαστε υποχρεωμένοι να αναγνωρίσουμε μία πολύ θετική εικόνα που δίδεται εξ’ αποστάσεως μέσω της έντυπης αυτής επικοινωνίας, κυρίως όσο αφορά στην εμφάνιση, την πειθώ, τις τυπογραφικές τεχνικές και την φωτογραφία. Στα αρνητικά θα πρέπει να συμπεριλάβουμε την έλλειψη καλής επικοινωνίας της συνεδριακής κάλυψης και την τυπική γραφιστική υποστήριξη αυτής.

Τέταρτη Περίπτωση
Οργανισμός που δραστηριοποιείται σε ένα πολύ τουριστικό νησί του Αιγαίου με σημαντικές συνεδριακές δυνατότητες (1500 άτομα).
Ανάλυση:
1) Εταιρική ταυτότητα: (κάρτα-φάκελος-επιστολόχαρτο Α & Β σελίδα, with compliments, φόρμα fax). Υπερβολική η χρήση έξι χρωμάτων Pantone(!) και γκοφρέ στα επιστολόχαρτα χωρίς ιδιαίτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Παρά το υψηλό κόστος της όλης έντυπης παραγωγής ξενίζει το μάτι το γεγονός ότι ενώ σε όλα σχεδόν τα παραπάνω στοιχεία χρησιμοποιούνται έξι χρώματα Pantone και γκοφρέ, ο φάκελος αλληλογραφίας (μεγάλος και μικρός) είναι κοινή εκτύπωση χωρίς γκοφρέ. Στον μεγάλο δε φάκελο βρίσκουμε ως ανακόλουθη την χρήση φωτογραφιών.
2) Μεγάλο έντυπο: Ωραία η φωτογράφηση, λιτό και κομψό Layout , έξυπνη και φίνα η σηματοδότηση των χώρων, δραστηριοτήτων του συγκροτήματος. Απαραίτητη η αεροφωτογραφία έτσι ώστε να επιδειχθεί η θέση του ως προς την θάλασσα.
3) Μικρό έντυπο: Το ίδιο αισθητικά Layout με τη βοήθεια στις φωτογραφίες του απαραίτητου τοπικού UV βερνικιού , προσθέτει στην συνοπτική εικόνα της επιχείρησης.
4) Μικρό έντυπο SPA: Και το SPA κινείται στην ίδια λογική του «αεράτου» σχεδιασμού των προηγούμενων εντύπων . Αξίζει να σημειωθεί ότι το συγκρότημα αμφιταλαντεύεται μεταξύ συνεδριακού τουρισμού και υπηρεσιών spa. Καθώς διαθέτει τις προυποθέσεις ενός επιτυχημένου συνεδριακού κέντρου αλλά και στα δύο παραπάνω γενικά έντυπά του τονίζει μονόπλευρα το χαρακτήρα spa που αδιαφιλονίκητα έχει.
5) Μονόφυλλο: Τυπικό, ίσα που στηρίζει τον συνεδριακό τουρισμό με μια μόνο φωτογραφία συνεδριακού χώρου επίπεδου, χωρίς συμμετέχοντες.
6) 10σέλιδο: Εξαιρετικό εργαλείο για την προβολή του συνεδριακού τουρισμού. Ενημερωτικό, επικοινωνιακό, σχεδόν άψογο αν δεν ήταν τόσο σύντομο φωτογραφικά. Η χρήση ματ πλαστικοποίησης σε συνδυασμό με το σωστά χρησιμοποιημένο τοπικό UV στις φωτογραφίες και στον λογότυπο, είναι ακόμα ένα συν.
7) DVD: Απαραίτητο, δίνει κάτι παραπάνω, αλλά όχι πολύ, στην επικοινωνία του συγκροτήματος με τους υποψήφιους πελάτες του. Ένας σκηνοθέτης θα έδινε σίγουρα καλύτερο αποτέλεσμα με κατάλληλη ομάδα παραγωγής.
8) Καταχωρήσεις: Μέτριες χωρίς να πληρούν τα standards. Πιθανόν, σε σύγκριση με άλλες του ανταγωνισμού στο ίδιο περιοδικό να χαρακτηρισθούν αδιάφορες, με προσπάθεια εταιρικού στυλ, χωρίς επιτυχία. Κειμενογραφικά, δεν στηρίζουν μία τόσο μεγάλη μονάδα ούτε τις συνεδριακές υποδομές της.
Θετικές οι πιστοποιήσεις TÜV, SÜD, ISO 9001 και HACCP.
Εκτός απ’ τις καταχωρήσεις (η μία στα ελληνικά η άλλη στα αγγλικά και ελληνικά) όλη η άλλη έντυπη επικοινωνία βασίζεται αποκλειστικά στην αγγλική γλώσσα ή την γερμανική και αγγλική γλώσσα. Δεν μπορούμε να κατανοήσουμε την αναντιστοιχία, καθώς επιχειρείται να προσελκυθούν και έλληνες πελάτες για την διοργάνωση συνεδρίων χωρίς αντίστοιχη κειμενογραφική υποστήριξη στα έντυπα.
Ο Όμιλος στηρίζεται στον συνεδριακό τουρισμό χωρίς να κάνει τις πρέπουσες και οργανωμένες προσπάθειες έντυπης επικοινωνίας. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία αν αναλογισθούμε ότι η συνολική επένδυση είναι, όπως εκτιμούμε, εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.

Πέμπτη Περίπτωση
Μεγάλος οργανισμός με 4 ξενοδοχειακές μονάδες σε μεγάλο ελληνικό νησί. Όπως και στην προηγούμενη περίπτωση πρόκειται για μια πολύ μεγάλη επένδυση. Όλα τα ξενοδοχεία είναι πεντάστερα.
Ανάλυση:
1) Εταιρική ταυτότητα: (κάρτα-φάκελος-επιστολόχαρτο). Στο δείγμα κρίνουμε ένα από τα ξενοδοχεία (πεντάστερο), που όπως και για τα υπόλοιπα του ομίλου υποθέτουμε ότι ισχύουν τα ίδια, σε προσαρμογή. Τυπικές κάρτες-επιστολόχαρτο-φάκελος, δεν προϊδεάζουν για τη δυναμική της επιχείρησης ή καλύτερα του ομίλου των τεσσάρων σπουδαίων ξενοδοχείων: Περισσότερο Business και λιγότερο Hotel. Το χρυσό χρώμα αποδεικνύεται λίγο για να εκφράσει τα πέντε αστέρια και την πραγματικά εξαιρετική δουλειά που έχει γίνει στους άλλους τομείς.
2) Έντυπο του ξενοδοχείου του δείγματος: Πολύ καλές φωτογραφίες, τυπικό Layout που υποχωρεί για να αναδείξει τις φωτογραφίες, ωραίο φόντο (μπλε σκούρο), αρχοντικό! Άβολο σχήμα 12cm × 28,5cm, δύσκολο στη χρήση και την επικοινωνία. Οι ολοσέλιδες λειτουργούν καλά αλλά οι μικρότερες χάνουν το ενδιαφέρον τους. Το φόντο (μπλε σκούρο) σε συνδυασμό με το χρυσό μονόγραμμα δίνει prestige, η ματ πλαστικοποίηση προσφέρει αλλά από μόνη της όχι τα μέγιστα. Η κειμενογράφηση και σε αυτό και στα επόμενα έντυπα, μόνο στα αγγλικά, θα τη χαρακτηρίζαμε εμπνευσμένη.
3 & 4) Πολυσέλιδος κατάλογος & Sales Manual: Εδώ τα πράγματα αλλάζουν ευχάριστα. Το σχήμα, το Layout, ο σχεδιασμός, οι τυπογραφικές τεχνικές (τοπικό UV βερνίκι, γκοφρέ), κάνουν τον γραφίστα να φωνάζει “παρών”! Σωστός ο διαχωρισμός με λευκό για τον απλό κατάλογο και Off White για το Sales Manual. Καλή η ιδέα των τεσσάρων συνεδριακών το ένα δίπλα στο άλλο, λείπει όμως η πληροφόρηση των κατόψεων στο συγκεκριμένο έντυπο, κάτι που συμπληρώνει το Sales Manual. Σαφώς και είναι το πιο προσεγμένο από τα δύο έντυπα.
5) Folder: Εξαιρετικό. Θα δίναμε άριστα εάν εκτός από το γκοφρέ και το τοπικό UV είχε πλαστικοποίηση ματ μέσα-έξω. Παρ’ όλα αυτά παραμένει εξαιρετικός σχεδιασμός.
6) DVD: Υπερβολικά φορτωμένο σε αρχεία, σειρά φωτογραφιών και άλλων στοιχείων που παρατίθενται μονότονα.

Στα θετικά συγκαταλέγουμε το folder και τα έντυπα. Στα αρνητικά την εταιρική ταυτότητα που δεν προσήκει ούτε στον οργανισμό ούτε στην υπόλοιπη δουλειά.
Τέλος, δεν θάπρεπε στο εξώφυλλο του folder να υπάρχουν οι διευθύνσεις.

Έκτη Περίπτωση
Μεγάλο ξενοδοχειακό συγκρότημα με αξιόλογες συνεδριακές υποδομές σε ακριτική περιοχή της χώρας. Φιλόδοξη και επιτυχημένη επένδυση.
Ανάλυση:
1) Εταιρική ταυτότητα: (κάρτα-επιστολόχαρτο-φάκελοι-with compliments). Χρώμα χαρτιού ανομοιογενές λόγω κακής επιλογής (τρία διαφορετικά είδη χαρτιού!). Το χρώμα του σήματος-λογοτύπου ακολουθεί την ίδια πεπατημένη, άλλοτε ανοιχτό, άλλοτε σκούρο και η κάρτα χρυσοτυπία! Εκτυπώσεις σε διαφορετικούς τυπογράφους ή σε έναν πολύ κακό. Δεν φαίνεται να έχει γίνει επιμέλεια από γραφίστα καθώς το σύνολο θα το χαρακτηρίζαμε ως μη επαγγελματική δουλειά. Εδώ είμαστε αναγκασμένοι να θυμηθούμε την επισήμανση του Κώστα Γκόμπλια, σχετικά με την εφαρμογή της εταιρικής ταυτότητας (Γκόμπλιας, 1991, σελ. 174). Λείπει ακριβώς η ομοιογένεια στην επανάληψη και η απαραίτητη υψηλού κόστους αρχική επένδυση του σήματος λογοτύπου.
2) Φόρμα fax: Τυπική, μάλλον κακή, μια και περιμένουμε από το fax του πελάτη να μετατρέψει τα τετράχρωμα σηματάκια σε ασπρόμαυρα. Το πιθανότερο είναι να μην τυπωθούν καθόλου στο δικό του χαρτί οι πιστοποιήσεις και οι ειδικές σημάνσεις (TÜV, ISO 9001 και HACCP).
3) Έντυπο με αυτί στην τελευταία σελίδα: Σε αντίθεση με την εταιρική και σύμφωνα με την κάρτα (μάλλον τυπώθηκαν μαζί στον ίδιο τυπογράφο) το φωτογραφικό υλικό μέτριο, ο γραφίστας αναλώθηκε σε τεχνικές ηλεκτρονικού υπολογιστή χωρίς ουσία. Στα θετικά του γραφίστα, ο χάρτης στην τελευταία πριν το αυτί σελίδα, καθώς και η επιλογή του χρώματος χαρτιού σε όλο το έντυπο που δίνει ατμόσφαιρα και θαλπωρή στις μέτριες φωτογραφίες. Τα κείμενα αναμενόμενα χωρίς δημιουργική διάθεση.
4) Έντυπο μικρό τετράγωνο: Άλλη μια προσπάθεια στήριξης του ξενοδοχείου υπολείπεται όμως στο φωτογραφικό υλικό και στην εκτύπωση παραμένουν θετικά το χρώμα του χαρτιού και ο χάρτης της τελευταίας σελίδας. Η υπερβολική χρήση του σήματος απλά κουράζει το μάτι. Τα συνεδριακά κομμάτια κακοφωτισμένα, δείχνουν την απουσία στρατηγικού σχεδιασμού από τη συνεργασία πελάτη-γραφίστα. Τα κείμενα φλύαρα κάπως υπερβολικά δεν προσφέρουν αυτό που χρειάζεται ο αναγνώστης τους στην όλη επικοινωνία.
5) Destination Kit: Έντυπο προς τη σωστή κατεύθυνση με άσχημο σχεδιασμό. Εδώ πια η επιλογή του φόντου του χαρτιού βλάπτει το σύνολο, σε συνδυασμό μάλιστα με το φολκλόρ που προσπαθεί να περάσει. Παρ’ όλα αυτά η καλύτερη εκδοτική προσπάθεια του ξενοδοχείου. Ένας έμπειρος γραφίστας θα πρόσφερε πολλά στην ασαφή εικόνα. Η κειμενογραφική αντίληψη και εδώ ανεπαρκής, με υπερβολικά μεγάλη την εισαγωγή.
6) Καταχώρηση: Μέτρια προς κακή. Έχει αφεθεί η φωτογραφία να μιλήσει μόνη της αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Το σλόγκαν ανεπιτυχές είναι δυσανάλογα επιτακτικό σε σχέση με αυτό που βλέπουμε. Δεν μπορεί δε από μόνο του να υποστηρίξει τις επικοινωνιακές ανάγκες της μονάδας: Θα χρειαζόταν ένα μικρό κείμενο ροής πραγματικά εμπνευσμένο. Εδώ, θυμόμαστε τις παρατηρήσεις του καθηγητή Γιώργου Κουρμούση, στο βιβλίο του Διαφήμιση: Από τη Θεωρία στην Πράξη ως προς τις καταχωρήσεις κύρους: “Διαφήμιση κύρους κάνουν συνήθως οργανισμοί και επιχειρήσεις που δεν επιθυμούν, λόγω της ιδιάζουσας φύσεως των εργασιών τους, να κάνουν άμεση διαφήμιση πωλήσεων” (Κουρμούσης, 1997, σελ. 28).

Παρά τα πολλά αρνητικά, θετική παραμένει η επενδυτική προσπάθεια στην ακριτική Ελλάδα και η άμεση ανταπόκριση της διοίκησής του στην πρόσκλησή μας για αποστολή υλικού.

Έβδομη Περίπτωση
Μεσαία ξενοδοχειακή μονάδα με σημαντικές συνεδριακές υποδομές στο κέντρο της πρωτεύουσας. Από τους “μικρότερους” οργανισμούς που εξετάζουμε στην παρούσα μελέτη. Πεντάστερο ξενοδοχείο.
Ανάλυση:
1) Εταιρική ταυτότητα: (κάρτα-φάκελος-επιστολόχαρτο, φάκελος 30 χρόνων, with compliments). Ανάλογα με το μέγεθος του ξενοδοχείου, η ύπαρξη τόσο προσεγμένης εταιρικής ταυτότητας προκαλεί έκπληξη όχι μόνο για τον φίνο σχεδιασμό της αλλά και για αυτόν των υπολοίπων εντύπων.
2) Folder: Έξυπνο και χρηστικό, ωραίος συνδυασμός πράσινου σκούρου (κυπαρισσί) με χρυσοτυπία, σωστή η ματ πλαστικοποίηση. Ωραία η ιδέα για την καταδήλωση της τοποθεσίας – από εικαστική άποψη – στο εξώφυλλο-οπισθόφυλλο του.
3) Έντυπο Meetings & Conferences: Όμορφο το παράθυρο του εξωφύλλου, υπερβολικές οι φωτογραφίες ως προς το μέγεθος στις υπόλοιπες σελίδες αλλά με σωστές τυπογραφικές τεχνικές (ματ πλαστικοποίηση-τοπικό UV). Από κειμενογραφική άποψη, θα περιμέναμε μεγαλύτερη δημιουργικότητα και λίγο πιο λακωνικά κείμενα.
4) Έντυπο Catering: Καλός σχεδιασμός αλλά θυμίζει περισσότερο έντυπο περιοδικού τύπου και όχι έντυπο ξενοδοχείου, σχεδόν ρεπορτάζ αγοράς. Οι φωτογραφίες καλές αλλά χωρίς στρατηγική ενιαίας παρουσίασης. Τα κείμενα στη σωστή κατεύθυνση αλλά και εδώ θα περιμέναμε να είναι περισσότερο λακωνικά.
5) Έντυπο Elegance: Εντυπωσιακό, λιτό, αδιαφιλονίκητα ένα πολύ επιτυχημένο εργαλείο. Σχεδιασμός, φωτογράφηση, προεκτύπωση, εκτύπωση και τυπογραφικές τεχνικές φινιρίσματος, σχεδόν άριστα! Σωστός ο χάρτης με την γεωγραφική του θέση ως προς το κέντρο της Αθήνας. Ίσως το καλύτερο έντυπο που έχουμε λάβει στο πλαίσιο της έρευνάς μας. Θα περιμέναμε και την ελληνική του εκδοχή καθώς τα κείμενα είναι μόνο στα αγγλικά (ίσως ο προσανατολισμός μάρκετινγκ του ξενοδοχείου να μην το απαιτούσε).

Το μόνο έντονα αρνητικό που θα θέλαμε να παρατηρήσουμε είναι ο φωτισμός στην εξωτερική φωτογράφηση του ξενοδοχείου .
Συνολικά όμως, μία από τις πολύ καλές περιπτώσεις έντυπης επικοινωνίας που εξετάζουμε.

Όγδοη Περίπτωση
Διεθνής όμιλος με ξενοδοχείο που παρέχει οργανωμένες συνεδριακές υποδομές (μέγιστο 1000 άτομα) σε μεγαλούπολη της Ελλάδας.
Ανάλυση:
1) Εταιρική ταυτότητα: Μια από τις πιο πλήρεις και ιδιαίτερα προσεγμένες (κάρτα-επιστολόχαρτο-φάκελος, with compliments & business development και οι φάκελοι τους).
Το folder είναι απλά χρηστικό, περισσότερο στην κατεύθυνση promotion , παρά λειτουργικός φάκελος εντύπων και άλλων υλικών. Το εξώφυλλό του αποτελείται από φωτογραφία ενός από τους πλέον επιτυχημένους φωτογράφους.
2) Έντυπο Global Directory: Τυπική παρουσίαση της πολυεθνικής εταιρείας σε πλειάδα χωρών. Διαθέτει τσέπη στην τελευταία σελίδα για το Hotel Directory. Δεν υπάρχει κάτι ιδιαίτερο σχεδιαστικά ή από τεχνικές φινιρίσματος μάλλον για οικονομικούς λόγους. Προφανώς αυτό καθίσταται υποχρεωτικό λόγω του πολύ μεγάλου tirage.
3) Έντυπο σχετικά με μασάζ, χαλάρωση και γυμναστική: Τυπικότερο του προηγούμενου, ο φωτογράφος σώζει την κατάσταση, σχεδιαστικό πανδαιμόνιο. Εικονογραφημένος τιμοκατάλογος, και μάλιστα ακριβή παραγωγή εκτύπωσης. Τα κείμενα είναι επιτυχημένα στην κατεύθυνση του προσδιορισμού των θεραπευτικών τεχνικών, όπως διάφορα είδη μασάζ. Κατά την γνώμη μας θα μπορούσαν να είναι περισσότερο περιεκτικά.
4) Έντυπο ξενοδοχείου: Ενημερωτικό, λιτό αλλά λίγο πολύ γενικόλογο χωρίς να προτείνει κάτι ενδιαφέρον, φθηνό για το επίπεδο του ομίλου. Θα περιμέναμε και κείμενα στα ελληνικά.
5) Περιοδικό: Ενδιαφέρον με υψηλές προδιαγραφές και δίγλωσση απόδοση, υποστηρίζει τα συμφέροντα της πολυεθνικής ευχάριστα και μάλλον επιτυχημένα.
6) Μονόφυλλη μπροσούρα: με θέμα τις συναντήσεις μικρών ομάδων δίνοντας πιο εταιρική εικόνα στον χώρο, έξυπνη σύμπραξη με Τράπεζα παγκόσμιας κάλυψης, υψηλά standards. Και πάλι θα περιμέναμε κείμενα και στα ελληνικά.
7) Καταχώρηση: Ωραίο στήσιμο, δυστυχώς μας δόθηκε φωτοτυπία και δεν μπορέσαμε να δούμε τα χρώματα. Αποτελεί έντονη αντίθεση το γεγονός ότι βρίσκεται σε ελληνικό περιοδικό και τα κείμενα είναι όλα στα αγγλικά.
8) Καταχώρηση Close Up τοπικό περιοδικό: Πολύ ωραίο στήσιμο. Ιδέα για συνέδριο με θέμα την υγεία κι εδώ το μαυρόασπρο δεν μας επιτρέπει να δούμε ολοκληρωμένο το concept της δουλειάς απόλυτα. Ικανοποιητική.
9) Το CD : Στο οποίο επαναλαμβάνεται το εξώφυλλο του folder και το οποίο είναι photo gallery. Πολύ κοινότυπο.
Σύνολο με πολλές διαφορετικές τάσεις σχεδιαστικά και κειμενογραφικά, δεν δίνει μία ενιαία εντύπωση. Ένας μεγάλος διεθνής όμιλος έχει περιθώριο να προσέξει πολύ περισσότερο την παρουσία του σε μία χώρα ανερχόμενη συνεδριακά.

Ένατη Περίπτωση
‘Ομιλος ξενοδοχείων στην νησιωτική και ηπειρωτική Ελλάδα με συνεδριακό κέντρο. Μεγάλη επένδυση που ίσως δεν δικαιολογεί τις ελλείψεις ή τις ανακολουθίες που σημειώνουμε εν συνεχεία.
Ανάλυση:
1) Εταιρική ταυτότητα: (κάρτα-επιστολόχαρτο-φάκελοι, with compliments). Ασάφεια σήματος. Ξενοδοχεία δίπλα στη θάλασσα με πολύ αφαιρετική μορφή και μία γεύση αρχαίας Ελλάδας. Μορφή που δεν συμβαδίζει με την υιοθετημένη αρχιτεκτονική των καταλυμάτων αλλά μόνο, ίσως, με το συνεδριακό κέντρο. Καλή επιλογή χαρτιών, μέτρια τυπογραφική υποστήριξη, το χρυσό και τα φόντα σε όλες τις εφαρμογές.
2) Φόρμα Fax: Τυπική, χωρίς να ακολουθεί την υπόλοιπη εταιρική ταυτότητα, χάνοντας πολύτιμο χώρο πάνω και κάτω.
3) Έντυπο Conference Center: Εξαιρετική επιλογή χαρτιού/ειδικού εξωφύλλου, φίνο το ριζόχαρτο, χρηστική η παρουσία του χάρτη στην προτελευταία σελίδα. Εξαιρετική εκτύπωση, πολύ καλές φωτογραφικές εικόνες, σωστά βάρη χαρτιών, άριστη παραγωγή, αρκετά καλός σχεδιασμός, πολύ καλές οι κατόψεις των χώρων του συνεδριακού πετυχαίνουν τον στόχο αν και είναι λίγο μικρές. Γενικά, πολύ ωραίο το χρώμα φινέτσας και πολυτέλειας. Μας αποστάλθηκε μόνο έντυπο στα αγγλικά. Αποτελεί μειονέκτημα καθώς ορθά τα έντυπα των ξενοδοχείων είναι τόσο σε ελληνικά όσο και σε αγγλικά όπως παρατηρούμε εν συνεχεία. Βεβαίως οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι η αγγλική κειμενογράφηση είναι πολύ καλή: περιεκτική και δημιουργική.
4) Folder: Για τις επιλογές χαρτιού μιλήσαμε και πριν, είναι ότι καλύτερο έχει να επιδείξει η δημιουργική ομάδα. Η χρυσοτυπία στο εξώφυλλο καλή, η χρηστικότητα ελλιπής, καθώς δεν παρέχεται ο αντίστοιχος χώρος για το DVD. Η πλαστικοποίηση του Folder δίνει χρόνο ζωής στο έντυπο αλλά υποβαθμίζει την υφή του χαρτιού. Η μόνη λάθος επιλογή της παραγωγής.
5) DVD: Πολύ καλό με λίγο σύντομες εναλλαγές από θέμα σε θέμα, καλή σκηνοθεσία, καλή φωτογραφία, απουσία εκφώνησης στα ελληνικά, μέτρια η μουσική επιμέλεια. Παρά τις ανεπάρκειες παραμένει το κορυφαίο εργαλείο επικοινωνίας του ομίλου με τον κόσμο.
6) Έντυπα για κάθε ξενοδοχείο: Καλή ομαδοποιημένη προσπάθεια, αρκετά επικοινωνιακή, με υψηλά standards, απουσία στρατηγικού σχεδιασμού Marketing & Design. Τα κείμενα σε ελληνικά και αγγλικά στη σωστή κατεύθυνση, αρκετά δημιουργικά. Το έντυπο που αναφέρει εν περιλήψει όλα τα ξενοδοχεία, επαναλαμβάνει κείμενα των υπόλοιπων εντύπων κάτι που δεν συνάδει με το συνολικό πολυδάπανο εγχείρημα της έντυπης επικοινωνίας.
7) Μπροσούρα συνεδριακού: Καλή αλλά λίγη, motto στα αγγλικά, χωρίς στυλ, σε κόντρα με τον χώρο (αναφερόμαστε στο στυλ του τύπου γραμμάτων και της λοιπής αισθητικής, στην αντίθεση μοντέρνου χώρου για παράδειγμα με νεοκλασσικές καρέκλες). Το κείμενο στα ελληνικά ιδιαίτερα επιτυχημένο.

Δέκατη Περίπτωση
Επιλέγουμε στην δέκατη περίπτωση να ονομάσουμε το ξενοδοχείο με συνεδριακές υποδομές καθώς ήρθε πρώτο με διαφορά σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα της μελέτης μας ως προς την έντυπη επικοινωνία του: Πρόκειται για το Porto Carras. Τέσσερεις ξενοδοχειακές μονάδες και ένα μεγάλο σύγχρονο συνεδριακό κέντρο σχεδιασμένο αποκλειστικά για τη συγκεκριμένη χρήση από τους επισκέπτες χωρητικότητας (σύνολο αίθουσών) έως και 5.420 ατόμων, δημιουργούν μία πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση στο χώρο του συνεδριακού τουρισμού και αποτελεί πρότυπο για την ελληνική, ευρωπαϊκή αλλά και παγκόσμια πραγματικότητα. Τα πεντάστερα Meliton Hotel κατηγορίας Deluxe, Sithonia Hotel, Thalaso & Spa Village Club και η Villa Galini υποστηρίζουν απόλυτα το μεγαλύτερο συνεδριακό κέντρο της έρευνας μας.

Διαθέτουν:
1) Εταιρική ταυτότητα (κάρτα-φακέλους-επιστολόχαρτο, with compliments Meliton & Sithonia Hotels, Grand Resort. Φόρμα fax) έτσι όπως θα έπρεπε να υπάρχουν για όλους τους ανταγωνιστές!
Τυπικός σχεδιασμός, χωρίς κάτι ιδιαίτερα ανάλογο των υπόλοιπων εντύπων και της φήμης του Porto Carras, από την πλευρά του γραφίστα.
2) Folder μεγάλο Grand Resort. “Διακοπές με χρώμα” (slogan). Ωραίος σχεδιασμός ελαφρύς παρ’ όλο τον όγκο των φωτογραφιών απαραίτητη η χαρτογράφηση για ένα χώρο τόσο μεγάλο και με τόσες πολλές δραστηριότητες, σωστή η χρήση των χαρτών του οπισθόφυλλου και η ματ πλαστικοποίηση, λάθος οι εγκοπές για την κάρτα.
3) Folder του συνεδριακού “Business unplugged success connected” (slogan). Θα ήταν άψογο εάν δεν υπήρχε αυτή η ασάφεια των 5.500 συνέδρων που σε άλλο έντυπο αναφέρεται 5.420 και σε άλλο 5.200. Κατατοπιστικά τα σχεδιαγράμματα (κατόψεις) των αιθουσών υπερβολική χρήση UV και τοπικού UV στις πρώτες σελίδες του εντύπου, καθόλου υποδειγματική η χρήση τοπικού UV στις κατόψεις και το εξώφυλλο.
4) Έντυπο συνοπτικό ελληνικό 8σέλιδο. Ωραίος σχεδιασμός, ωραίο σλόγκαν “Ταξίδι στο όνειρο” υπερβολική η γυαλιστερή πλαστικοποίηση σε αντίθεση με το τοπικό UV επιλεκτικά.
5) Συνοπτικό έντυπο 29 x 12 cm 8σέλιδο “Unforgettable” (slogan) χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον επανάληψη των προσφερομένων υπηρεσιών με οικονομικότερους όρους παραγωγής αλλά και προδιαγραφών. Πολύ μικρά τα γράμματα των κειμένων.
6) Πολυσέλιδο έντυπο Grand Resort “Grand beyond expectation” (slogan). Φίνα έκδοση στηριγμένη στα χρώματα της Χαλκιδικής με ποιητική διάθεση, σχεδόν μικρό λεύκωμα. Η παρουσία αυτιών στην εσωτερική του οπισθόφυλλου θετική.
7) Καταχωρήσεις: Εάν εξαιρέσουμε των κρασιών οι υπόλοιπες είναι μάλλον μέτριες.
8) Έντυπο για το κρασί και τα κτήματα Domaine Porto Carras. Συμπαθητικά λόγω χαρτιού όχι σπουδαίο 8σέλιδο.
9) Εντυπα: 1) We invite you & 2) Vacation Club ενδιαφέροντα περιεκτικά με γραφιστική άποψη, προτιμούμε το (1).
10) Οικολογικό έντυπο: Εξαιρετικό από άποψη προαγωγής της περιβαλοντικής συνείδησης αλλά και της οικολογικής ευαισθησίας του συγκροτήματος. Άριστο από κάθε άποψη.

Εντυπωσιακές καινοτομίες για την Ελλάδα και την περιοχή η αυτονομία των μονάδων. Η συνολική εικόνα, ιδιαίτερα ικανοποιητική. Θεαματικές αεροφωτογραφίες και φωτογραφίες, μοντέρνος σχεδιασμός έρχονται να πείσουν τον υποψήφιο πελάτη ότι κάποιοι πραγματικοί επαγγελματίες έχουν φροντίσει να προσφέρουν σχεδόν ότι μπορεί να ζητήσει από ένα συγκρότημα συνεδριακού τουρισμού. Θεωρούμε ότι είναι πρότυπο. Από τα ελάχιστα συγκροτήματα με αμιγή έντυπη επικοινωνία στην ελληνική γλώσσα. Η κειμενογράφηση λιτή, δημιουργική, πλήρως ενημερωτική. Και πάλι το μοναδικό ξενοδοχείο με συνεδριακές υποδομές που πραγματικά έχει κεκλιμένο συνεδριακό χώρο αντί αποκλειστικά αίθουσες πολλαπλών χρήσεων.

ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ ΑΠΟ ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΠΟΨΗ – ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Όπως έχει παρατηρηθεί (Dyer, 1992, σελ. 83-85) η έρευνα σχετικά με την ασφαλή επίδραση της διαφημιστικής επικοινωνίας στις ομάδες κοινού που αποτείνεται δεν είναι ομόφωνη. Είναι προφανές ότι κάθε περίπτωση είναι ξεχωριστή και πως η επιστημονική έρευνα σχετικά με την ακριβή επίδραση της διαφήμισης απαιτεί κόστος ενώ συνήθως πραγματοποιείται μόνο εμπειρικά.

Συνειδητός ή ασυνείδητος στόχος των υπευθύνων μάρκετινγκ αλλά και των δημιουργών όλων των εντύπων ελληνικής ή διεθνούς παραγωγής που εξετάσαμε, είναι η προσπάθεια να πείσουν ότι ο κάθε σύνεδρος ξεχωριστά θα απολαύσει τα θέλγητρα της Ελλάδας περιοριζόμενα μόνο στον ήλιο και στη θάλασσα σε συνδυασμό με την πολυτέλεια και τις επαρκείς συνεδριακές και άλλες υποδομές.

Ένα χρώμα, το γαλάζιο, και ένα μέταλλο, ο χρυσός, προσπαθούν να βρουν τη θέση τους το ένα δίπλα στο άλλο. Δεν καταφέρνουν όμως όλοι οι ανταγωνιστές που κρίνουμε σ’ αυτή τη μελέτη να παντρέψουν την ιδέα του συνεδρίου με τα παραπάνω στοιχεία. Σχεδόν όλα τα έντυπα που εξετάσαμε σιγούν για το πολιτιστικό παρελθόν της χώρας στο πλαίσιο του οποίου η ιδέα του συνέρχεσθαι και του συνεδριάζειν γεννήθηκε και ανδρώθηκε. Η αλήθεια είναι, ότι γύρω απ’ αυτό το ζήτημα θα μπορούσε να γίνει κάλιστα μία μονογραφία. Προφανώς εδώ δεν υπάρχει περισσότερος χώρος για ανάλυση. Αυτό που προσπαθήσαμε να δούμε και νομίζω γίνεται φανερό σε κάθε μία ανάλυση περίπτωσης είναι ότι όπως σημειώνει και ο Roland Barthes (Barthes, 2005, σελ. 141) ο “πολιτισμός, σε όλες τις πλευρές του”, άρα και η έντυπη επικοινωνία, “συνιστά μία γλώσσα”.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από άποψη branding όπως σε πολλές επιχειρήσεις στην Ελλάδα, ακόμα και μεγάλες, λείπει η δημιουργική διάθεση του γραφίστα στην δημιουργία του σήματος και του λογοτύπου. Είναι γνωστό σε όποιον έχει προσπαθήσει να πουλήσει υπηρεσίες τέτοιου είδους ότι ο Έλληνας επιχειρηματίας δύσκολα πείθεται να πληρώσει την αξία επίπονα δημιουργημένων ιδεών ενώ ευκολότερα πείθεται να αγοράσει πολυσέλιδα έντυπα, ακριβά χαρτιά και τεχνικές.
Άλλωστε όπως θα έλεγε και ο Πλάτωνας , ένα brand – και στην προκειμένη το κάθε γνωστό ξενοδοχείο που έχει μια συγκεκριμένη ταυτότητα – πρέπει να έχει διπλή φύση-υπόσταση. Από τη μία η επιφανειακή του υπόσταση, δηλαδή η εικόνα που υπάρχει προς τα έξω μέσα από κάθε επικοινωνία, από την κάρτα και το επιστολόχαρτο μέχρι κάθε έντυπο, πρέπει να βρίσκεται συνεχώς υπό αλλαγή (να γίνει αυτό το κάτι άλλο, το καινούργιο) διαφορετικά δε θα ανταποκρίνεται στα σημεία των καιρών. Μελετώντας βαθύτερα όμως θα πρέπει να υπάρχουν αξίες οι οποίες είναι διαχρονικές και είναι οι αφανείς ήρωες, όπως θα πρέπει να είναι και η αντικειμενικότητα και τα αληθινά στοιχεία προς τον πελάτη, μέσα από τα καλοστημένα έντυπα αλλά και η καλύτερη δυνατή πληροφόρηση και εξυπηρέτηση για αυτόν που θα ενδιαφερθεί έστω και υποθετικά για να φιλοξενηθεί σε ένα συνέδριο, αφού σε κάθε περίπτωση δεν έχει σημασία μόνο η έντυπη παρουσίαση – έντυπη επικοινωνία αλλά η αληθινή παρουσίαση – αληθινή επικοινωνία (Thom Braun, 2007, p. 186).

Επίσης, μία ακόμα παρατήρηση: Σίγουρα υπάρχει ένας λόγος που κάθε τομέας επενδύει στη διαφήμιση και την επικοινωνία, σε τόσο μεγάλο βαθμό και κυρίως με στόχο τους νέους ανθρώπους. Ακριβώς επειδή είναι αυτοί που αντιπροσωπεύουν μια πτυχή του μέλλοντος. Ίσως αυτό να είναι και κάτι που μέχρι σήμερα δεν έχουν δώσει ιδιαίτερη προσοχή οι Έλληνες ξενοδόχοι – και θα ήταν σημαντικό να αναλυθεί σε κάποια άλλη ανακοίνωση. Το πώς δηλαδή θα έπρεπε να στοχεύσουν τα ξενοδοχεία με συνεδριακούς χώρους και να επικοινωνήσουν με τους νέους ώστε να τους προσελκύσουν στην επιλογή των χώρων τους, είτε μέσα από φοιτητικά σεμινάρια και οργανωμένες ημερίδες, είτε για να εκκολάψουν τους μελλοντικούς επαγγελματίες, πελάτες, businessmen, ή σύνεδρους, πετυχαίνοντας πίστη στη φήμη τους και στις παρεχόμενες υπηρεσίες μέσα στο χρόνο
(Rob Walker, 2008, p. 209).

Κλείνοντας, θέλουμε να ευχαριστήσουμε όλους τους υπευθύνους των ξενοδοχείων της μελέτης μας, που μπαίνοντας στον κόπο να μας αποστείλουν το υλικό το οποίο αποτέλεσε βάση για τις κρίσεις μας, έδωσαν την ευκαιρία για επιστημονική έρευνα της έντυπης επικοινωνίας στο συγκεκριμένο τομέα. Επίσης, ευχαριστούμε θερμά τον Σύνδεσμο Ελλήνων Επαγγελματιών Οργανωτών Συνεδρίων (HAPCO) για την παροχή των απαραίτητων δεδομένων για την επικοινωνία με τους ως άνω υπευθύνους. Θέλουμε, τέλος, να ευχαριστήσουμε την κα Ιωάννα Ιωακειμίδου για την ιδέα της, που ασπασθήκαμε αμέσως, σχετικά με την αναμονή των νέων ανθρώπων και το branding των ξενοδοχείων με συνεδριακές υποδομές.

Abstract
The study was conducted between the spring of 2008 and April 2010. 10 hotels in various parts of Greece were used as examples, all of them possessing conference facilities and either belonging to multinational companies or having Greek proprietors.
As is made clear in the introduction, the study showed a) that from the viewpoint of infrastructures, most hotels with conference facilities do not appear able to provide comprehensive services b) that with few exceptions the publicity strategy of the hotels in question does not involve provision of special publicity material for promotion of the said conference facilities and c) that the overall concept for production of promotional material for the hotels is not directly and effectively relevant in all cases for the would-be customer, conference organizer (PCO) or member of the organizing committee of a conference.

Key words: Conference, tourism, Printed publicity, Visual publicity, Copywriting for publication.